Hoe blijf je bij het werken aan maatschappelijke opgaven in verbinding met de mensen om wie het gaat? Die vraag stond centraal tijdens de bijeenkomst van de Opgavebeweging op 2 november 2026 in Den Haag. In een buurtcentrum in Moerwijk verkenden de deelnemers de Haagse praktijk, dachten ze mee over een vraagstuk uit de stad en bouwden ze verder aan hun gezamenlijke leeragenda.

Werken aan opgaven in Den Haag

Organisatieadviseurs Jens Bosman en Annemarie de Bont van de gemeente Den Haag ontvingen de groep. De bijeenkomst begon met de werkvorm Gelinkt, om de deelnemers meteen met elkaar in contact te brengen. Jens en Annemarie vertelden hoe de gemeente Den Haag met opgavegericht en gebiedsgericht werken dichter bij inwoners en wijken wil komen. Een vakgroep van organisatieontwikkelaars helpt daarbij door kennis te ontwikkelen en te delen en de schotten tussen diensten en directies te doorbreken.

Opgavegericht Samenwerken

De stad door de ogen van een Haagse stadssocioloog

Saskia de Vin vertelde over haar werk aan het versterken van de veerkracht en het mentale welzijn van jongeren in Den Haag Zuidwest, waarbij jongeren zelf invloed krijgen op de keuzes en oplossingen die hen raken. Door te luisteren naar wat jongeren zelf belangrijk vinden, verbindt zij hun leefwereld met de mensen en organisaties die aan de opgave werken. Yasmine Haggui presenteerde de zes stappen van de opgavemethodiek die uit Saskia's ervaringen voortkwamen.

Opgavegericht Samenwerken

Vervolgens gingen de deelnemers aan vier tafels aan de slag met het vraagstuk: een opgave die groeide met de centrale vraag hoe organiseer je gedeeld eigenaarschap en continuïteit, terwijl jongeren voldoende ruimte houden om mee te bepalen? Aan de tafels verkenden zij het vormen van coalities, het vieren van successen, het vinden van interne bondgenoten en het organiseren van de uitvoering. De gesprekken benadrukten hoe belangrijk het is om jongeren vanaf het begin te betrekken, ieders bijdrage te erkennen en ruimte te maken om nieuwe werkwijzen uit te proberen. Een belangrijke vraag bleef hoe je voorkomt dat de opgave afhankelijk wordt van één enthousiaste trekker en hoe je verantwoordelijkheid breder deelt.

Samen richting geven aan het leren

Annemarie de Bont introduceerde samen met Maartje Duineveld van Gemeente Rotterdam de nieuw opgestelde dynamische leeragenda van de Opgavebeweging. Het vertrekpunt is een droombeeld voor 2029: een levendig, onafhankelijk netwerk waarin organisaties van elkaar leren en opgavegericht werken steeds meer de normale manier van werken wordt.

Opgavegericht Samenwerken

De eerste leervragen gaan onder meer over systeemveranderingen, de rol van opgavecoaches, belemmerende patronen en de kwaliteit van opgavegericht werken. Ook wat we eigenlijk onder een opgave verstaan, blijft onderwerp van gesprek. De vraag kwam naar voren hoe je veranderingen binnen organisaties daadwerkelijk voor elkaar krijgt. De leeragenda groeit mee met de ervaringen en nieuwe vragen van deelnemers.

Een museum vol beelden van de opgave

Wat verstaan we binnen de Opgavebeweging eigenlijk onder een opgave? Om dat te onderzoeken maakten de deelnemers een museum met verbeeldingen van wat een opgave voor hen betekent. De beelden vormden het vertrekpunt voor een gesprek over overeenkomsten en verschillen. Een van de museumstukken riep de vraag op of er een vaste ingrediëntenlijst voor een opgave bestaat. Een deelnemer vertelde dat de eigen organisatie had geprobeerd om voor alle opgaven dezelfde ingrediënten te gebruiken.

  1. Opgavegericht Samenwerken
  2. Opgavegericht Samenwerken

Dat bleek in de praktijk niet te werken. Iedere opgave vraagt om een eigen aanpak. Maar hoe bepaal je welke ingrediënten nodig zijn en hoe houd je verbinding tussen verschillende opgaven? Die vraag kreeg een plek als mogelijke aanvulling op de gezamenlijke leeragenda.

Wat nemen we mee?

Uit de bijeenkomst in Den Haag nemen we mee dat opgavegericht werken ook gewoon leuk mag zijn. Ervaringen delen helpt, zeker als we ook laten zien wat al wél lukt. En we mogen onze kleine successen best wat vaker laten zien en vieren. Want wie wil er nu niet bij een winnend team horen?

Het vinden van een gemeenschappelijke taal blijkt een gedeelde worsteling, binnen de Opgavebeweging én binnen de eigen organisaties. Wat verstaan we eigenlijk onder een opgave? Meer gemeenschappelijkheid daarover helpt om elkaar beter te begrijpen en vormt een fundament om samen te werken.