Over dit interview
Rijkswaterstaat ontwikkelde samen met TwynstraGudde het Canvas Gebiedspartner. Het canvas is bedoeld om gebiedspartners beter te leren kennen en het gesprek te voeren over een gezamenlijke gebiedsopgave.
Rijkswaterstaat, ProRail, een provincie, een waterbedrijf en een netwerk van gemeenten gebruikten het canvas bij een mobiliteitsopgave. Een gemeente wilde meewerken aan een mobiliteitshub: een plek waar reizigers gemakkelijk kunnen overstappen van de auto naar het openbaar vervoer. De betrokken organisaties zagen kansen om bij deze ontwikkeling ook andere opgaven in het gebied mee te nemen.
Vooraf vulden de deelnemers een intakeformulier in. Tijdens een gezamenlijke bijeenkomst werkten zij in twee groepen aan het Canvas Gebiedspartner. Zo onderzochten zij onder meer hun belangen, ambities, werkwijzen en verwachtingen van de samenwerking.
In het DOEboek Opgavegericht Samenwerken vertellen de betrokkenen wat zij met deze aanpak ontdekten en leerden.
Drie lessen uit het interview
1. Begin bij de gebiedsopgave en gedeelde urgentie
De betrokken organisaties vertrokken niet vanuit hun afzonderlijke plannen, maar vanuit de gebiedsopgave. Vooraf formuleerden Rijkswaterstaat en de gemeente samen de kernvraag. Dat zorgde volgens de betrokkenen voor een gelijkwaardiger start, waarbij de opgave in het gebied vooropstond.
Tijdens de bijeenkomst begonnen de deelnemers met twee vragen: wat is jouw grootste belang en wat is jouw belangrijkste ambitie? De antwoorden maakten zichtbaar waar deelnemers hetzelfde over dachten en waar verschillen bestonden.
2. Gebruik het canvas als middel voor het gesprek
Het invullen van het canvas was geen doel op zich. De deelnemers gebruikten het om met elkaar te praten over de gebiedsopgave, gedeelde urgentie, belangen, ambities, rollen, verantwoordelijkheden en de manier waarop zij samenwerkten.
Het canvas gaf structuur aan het gesprek, maar hoefde niet in een vaste volgorde te worden ingevuld. De opbrengst ontstond vooral in het gesprek waarin deelnemers hun antwoorden toelichtten, elkaars taal leerden begrijpen en verschillen zichtbaar maakten.
Wil je zelf een speler vanuit verschillende kanten bekijken? Gebruik dan de Spelersanalyse.
Wil je weten welke andere kanten van het speelveld je zichtbaar kunt maken? Lees dan het artikel Wat kun je zichtbaar maken in een speelveld?.
3. Vraag ook door waar het schuurt
Achteraf zagen de betrokkenen ook een gemiste kans. Tijdens de gesprekken hadden zij meer kunnen doorvragen op onderwerpen waar belangen, werkwijzen of verwachtingen tussen organisaties botsten. Volgens een van hen waren de deelnemers soms te lief voor elkaar.
Juist door verschillen en spanningen te bespreken, kan duidelijk worden wat samenwerking moeilijk maakt. Daarvoor moeten deelnemers zich wel vrij genoeg voelen om hun eigen belangen, mogelijkheden en beperkingen te benoemen.
Waarom lezen?
Het interview laat zien dat een canvas vooral waarde krijgt door het gesprek dat ermee wordt gevoerd. Het helpt gebiedspartners om niet alleen hun overeenkomsten, maar ook verschillen in belangen, ambities, werkwijzen en verwachtingen zichtbaar te maken.
Tegelijkertijd laat de ervaring zien dat een ingevuld canvas nog geen open gesprek garandeert. Daarvoor is het nodig om door te vragen, ook wanneer het gesprek daardoor ongemakkelijker wordt.
Lees het volledige interview
Lees het volledige interview en bekijk het Canvas Gebiedspartner op pagina 132 t/m 135 in het DOEboek Opgavegericht Samenwerken.