Wie aan een maatschappelijke opgave werkt, denkt vaak als eerste aan de spelers die al aan tafel zitten. Maar ook andere mensen, groepen en organisaties kunnen invloed hebben, relevante kennis bezitten of de gevolgen van de opgave ervaren.
De Spelerzoekmachine helpt om breed en systematisch te zoeken. De categorieën hieronder zijn geen volledige lijst en ook geen vaste indeling. Zie ze als zoekrichtingen: welke typen spelers kunnen in jouw speelveld een rol spelen?
Begin bij jouw opgave en vraag bijvoorbeeld:
- Wie heeft invloed op deze opgave?
- Wie ervaart de gevolgen?
- Wie beschikt over relevante kennis of ervaring?
- Wie kan iets mogelijk maken, vertragen of veranderen?
- Welke spelers blijven vanuit onze eigen positie gemakkelijk buiten beeld?
Zoek niet alleen naar spelers die kunnen helpen. Kijk ook naar spelers met andere belangen, ervaringen of zorgen.
Zoekrichtingen
Loop de categorieën één voor één langs. Noteer namen van spelers die mogelijk relevant zijn, ook als je nog niet zeker weet waarom. Denk niet alleen aan organisaties: denk ook aan groepen, informele netwerken en mensen die de gevolgen van de opgave ervaren.
Een speler kan in meer dan één zoekrichting passen. Het doel is niet om iedere speler op de juiste plek te zetten, maar om zo breed mogelijk te zoeken.
Welke kennis, ervaringen of contacten binnen jouw eigen organisatie heb je nog niet in beeld?
Denk bijvoorbeeld aan:- bestuurders en directie;
- toezichthouders;
- verschillende afdelingen, teams en vestigingen;
- medewerkers in de uitvoering;
- advies-, staf- en ondersteunende functies;
- ondernemingsraad of andere vormen van medezeggenschap;
- interne programma’s, projecten en netwerken;
- mensen met contact met klanten, inwoners, gebruikers of samenwerkingspartners.
Welke inwoners, gebruikers en gemeenschappen merken in het dagelijks leven iets van deze opgave
Denk bijvoorbeeld aan:
- inwoners;
- gebruikers van een voorziening of gebied;
- omwonenden;
- cliënten;
- patiënten;
- leerlingen, studenten of ouders;
- bewonersinitiatieven;
- buurtgroepen;
- verenigingen;
- informele netwerken;
- mensen die de gevolgen van de opgave ervaren.
Welke organisaties zijn langdurig aanwezig, hebben vertrouwen van mensen of zien in de praktijk wat er speelt?
Denk bijvoorbeeld aan:
- stichtingen;
- verenigingen;
- belangenorganisaties;
- vakbonden;
- woningcorporaties;
- zorg- en welzijnsorganisaties;
- religieuze of levensbeschouwelijke organisaties;
- vrijwilligersorganisaties;
- maatschappelijke initiatieven.
Welke bedrijven of ondernemers worden geraakt, hebben invloed of kunnen iets mogelijk maken?
Denk bijvoorbeeld aan:
- lokale ondernemers;
- grote bedrijven;
- brancheverenigingen, bijvoorbeeld via MKB Nederland;
- ondernemersverenigingen;
- werkgeversorganisaties;
- coöperaties;
- maatschappelijke ondernemingen;
- financiers en investeerders.
Welke onderwijs- en kennisorganisaties kunnen helpen om de opgave beter te begrijpen?
Denk bijvoorbeeld aan:
- scholen;
- mbo-, hbo- en universiteitsinstellingen;
- kennisinstituten;
- onderzoeksinstituten;
- lectoraten en leerstoelen;
- experts;
- adviesbureaus;
- ervaringsdeskundigen.
Wie beïnvloedt hoe mensen over de opgave denken of welke onderwerpen aandacht krijgen?
Denk bijvoorbeeld aan:
- lokale, regionale en landelijke media;
- journalisten;
- vakmedia;
- sociale mediaplatforms;
- online gemeenschappen;
- opiniemakers;
- influencers.
Welke politieke spelers bepalen mede welke keuzes worden gemaakt en hoeveel ruimte de opgave krijgt?
Denk bijvoorbeeld aan:
- gemeenteraad;
- Provinciale Staten;
- Eerste en Tweede Kamer;
- politieke partijen;
- fracties;
- raads- en Statenleden;
- politieke woordvoerders;
- colleges van burgemeester en wethouders;
- Gedeputeerde Staten;
- ministers en staatssecretarissen.
Welke organisaties hebben een formele taak, beschikken over middelen of kennis of hebben een belang bij deze opgave?
Denk bijvoorbeeld aan:
- gemeenten;
- provincies;
- waterschappen;
- veiligheidsregio’s;
- omgevingsdiensten;
- gemeenschappelijke regelingen (samenwerkingsverbanden van overheden);
- metropoolregio’s;
- regionale samenwerkingsverbanden.
Welke landelijke organisaties maken regels, nemen besluiten, voeren regels uit of bepalen mede wat lokaal of regionaal rond de opgave mogelijk is?
Denk bijvoorbeeld aan:
- ministeries;
- inspecties en toezichthouders;
- agentschappen (uitvoerende diensten van ministeries);
- zelfstandige bestuursorganen (zbo’s: organisaties die zelfstandig een overheidstaak uitvoeren)
- adviescolleges;
Welke internationale organisaties hebben door internationale afspraken of ontwikkelingen invloed op de opgave?
Denk bijvoorbeeld aan:
- internationale en Europese instellingen, zoals de Europese Unie (EU), de Verenigde Naties (VN) en de NAVO;
- internationale kennisnetwerken;
- internationale bedrijven;
- internationale maatschappelijke organisaties (ngo’s);
- hoven en tribunalen.
Kijk kritisch naar jouw lijst
Bespreek de opbrengst met de anderen. Vraag bijvoorbeeld:
- Welke spelers noemen wij steeds als eerste?
- Welke zoekrichting hebben wij nauwelijks gevuld? Is dat logisch voor onze opgave of hebben we daar nog onvoldoende gezocht?
- Wie heeft veel invloed, maar staat nog niet op de lijst?
- Wie ervaart de gevolgen, maar ontbreekt nog?
- Welke spelers of netwerken kennen wij nog onvoldoende?
- Voor welke spelers vullen wij nu vooral zelf iets in?
Bepaal wat jullie verder willen onderzoeken. Markeer welke spelers al goed in beeld zijn, over welke spelers jullie meer willen weten en welke spelers jullie zelf willen spreken. Een spelerslijst is nooit volledig. Nieuwe gesprekken kunnen andere spelers zichtbaar maken. Gebruik de lijst daarom als vertrekpunt en blijf de lijst aanvullen.
Niet ieder belang heeft een speler die zelf kan spreken. Denk aan toekomstige generaties, natuur en ecosystemen. Onderzoek hoe je deze belangen toch zorgvuldig kunt meenemen, bijvoorbeeld via onderzoek, wettelijke kaders of een onafhankelijke vertegenwoordiger. Lees hierover meer in het artikel ‘Welke stem ontbreekt in het speelveld’.
Wil je jouw spelers verder in beeld brengen? Gebruik dan het hulpmiddel Spelersanalyse.