In gesprekken over maatschappelijke opgaven gebruiken mensen vaak dezelfde woorden, maar bedoelen ze niet altijd hetzelfde. Begrippen krijgen betekenis door ervaringen en de context waarin iemand werkt. Daardoor denk je soms dat je elkaar begrijpt, terwijl je ongemerkt langs elkaar heen praat.
Onderzoek daarom eerst wat een belangrijk begrip voor iedereen betekent. Niet om één juiste definitie te vinden, maar om samen te bepalen welke betekenis het beste past bij jullie maatschappelijke opgave.
Beeld: @Opgavegericht Samenwerken
Begrippen die vaak verschillend worden uitgelegd
Gebruik dit overzicht als inspiratie. De voorbeelden zijn geen definities, maar laten zien hoe mensen hetzelfde begrip verschillend kunnen begrijpen.
|
Begrip |
Mogelijke interpretaties |
|
Bereikbaarheid |
Fysiek ergens kunnen komen • Digitale toegang • Betaalbaar vervoer • Toegang tot voorzieningen |
|
Betaalbaarheid |
Lage kosten • Financiële toegankelijkheid • Structureel betaalbaar houden • Een eerlijke verdeling van kosten |
|
Bestaanszekerheid |
Voldoende inkomen • Zekerheid over wonen • Grip op het dagelijks leven • Kunnen meedoen aan de samenleving |
|
Brede welvaart |
Economische ontwikkeling • Welzijn • Gezonde leefomgeving • Welvaart voor huidige én toekomstige generaties |
|
Duurzaamheid |
Klimaat • Circulair omgaan met grondstoffen • Financiële houdbaarheid • Toekomstbestendige keuzes |
|
Eigenaarschap |
Verantwoordelijkheid nemen • Zelf initiatief tonen • Afspraken nakomen • Je persoonlijk verbonden voelen met de opgave |
|
Effect |
Direct zichtbaar resultaat • Verandering in gedrag • Verandering in de praktijk • Langetermijnverandering |
|
Gelijke kansen |
Iedereen gelijk behandelen • Ongelijkheid verkleinen • Rekening houden met verschillen • Iedereen perspectief bieden |
|
Gezondheid |
Niet ziek zijn • Mentaal welbevinden • Gezonde leefomgeving • Positief kunnen functioneren |
|
Impact |
Meetbare resultaten • Merkbare verandering • Waarde voor mensen • Blijvende maatschappelijke verandering |
|
Inclusie |
Iedereen kan meedoen • Verschillen erkennen • Toegankelijkheid vergroten • Iedereen voelt zich welkom |
|
Integraal werken |
Over organisatiegrenzen samenwerken • Verschillende perspectieven verbinden • De opgave als geheel bekijken • Gezamenlijk handelen |
|
Kwaliteit |
Technisch goed • Voldoen aan normen • Ervaring van gebruikers • Duurzame kwaliteit |
|
Leefbaarheid |
Een prettige woonomgeving • Sociale samenhang • Goede voorzieningen • Een gezonde en veilige leefomgeving |
|
Maatschappelijke opgave |
Een complex vraagstuk • Een gewenste maatschappelijke verandering • Een gezamenlijke verantwoordelijkheid • Een vraagstuk zonder eenvoudige oplossing |
|
Participatie |
Mensen informeren • Mensen raadplegen • Samen besluiten nemen • Mede-eigenaarschap geven |
|
Perspectief |
Persoonlijke ervaring • Professionele expertise • Organisatiebelang • De blik van degene om wie het gaat |
|
Preventie |
Problemen voorkomen • Vroeg signaleren • Oorzaken aanpakken • Investeren voordat problemen ontstaan |
|
Rechtvaardigheid |
Iedereen gelijk behandelen • Rekening houden met verschillen • Eerlijke verdeling van lusten en lasten • Doen wat maatschappelijk redelijk is |
|
Regie |
Zelf sturen • Richting geven • Verbinden zonder de baas te zijn • Ruimte creëren zodat anderen kunnen handelen |
|
Samenhang |
Onderdelen beïnvloeden elkaar • Problemen hebben dezelfde oorzaken • Opgaven versterken elkaar • Samenhang tussen beleid en uitvoering |
|
Samenwerken |
Informatie delen • Elkaar versterken • Gezamenlijk besluiten nemen • Samen verantwoordelijkheid dragen |
|
Veiligheid |
Fysieke veiligheid • Sociale veiligheid • Nationale veiligheid • Je veilig voelen |
|
Vertrouwen |
Uitgaan van goede intenties • Afspraken nakomen • Ruimte durven geven • Geloof hebben in elkaar of de overheid |
|
Weerbaarheid |
Jezelf kunnen beschermen • Omgaan met tegenslag • Minder afhankelijk zijn • Bestand zijn tegen verstoringen |
|
Zelfredzaamheid |
Alles zelf kunnen • Zelf keuzes kunnen maken • Weten wanneer je hulp vraagt • Gebruikmaken van je netwerk |
|
Zorgvuldigheid |
Werken volgens regels • Alle belangen afwegen • Nauwkeurig handelen • Tijd nemen voor een goed proces |
Ga er samen over in gesprek
Gebruik dit overzicht niet als woordenboek, maar als aanleiding voor een gesprek. Vraag jezelf bijvoorbeeld af:
- Welk begrip gebruiken wij vaak?
- Bedoelen we daar hetzelfde mee?
- Welke verschillende interpretaties horen we?
- Welke betekenis helpt ons het beste bij deze maatschappelijke opgave?
Wil je dat gesprek met elkaar voeren? Gebruik dan de werkvorm Begrippen begrijpen.