Gun jezelf deze zomer tijd voor verdieping. Hier vind je boeken, rapporten en artikelen die je blik verruimen. Duik bijvoorbeeld in het DOEboek Opgavegericht samenwerken of lees het essay van prof. dr. Zeger van der Wal over zijn toekomstbeeld van de ambtenaar in 2035.
Boeken
In dit boek nemen de auteurs je mee op hun wandelingen door ‘een wereld van gemeenschappen’. Gemeenschapszin is hét thema van deze tijd. In een reeks reportages, verhalen en interviews, uitmondend in een landelijk manifest, laat dit boek zien dat het kan en hóe het kan: een wereld die niet van bovenaf wordt georganiseerd, maar horizontaal, op basis van gelijkwaardigheid en partnerschap. Lokale burgerinitiatieven zijn een bron van inspiratie voor overheden die te groot en te anoniem zijn geworden en daardoor vastlopen. Of je nu burger, ambtenaar, minister of projectontwikkelaar bent: iedereen wil graag gehoord worden en bijdragen aan de samenleving.
Inzichten uit gesprekken en sessies over ambtelijk vakmanschap uit de werkpraktijk. Welke thema’s komen er uit de gesprekken ambtelijk vakmanschap naar voren? Lees quotes en reflecties van andere, beluister de podcast de waardenwandeling of ga zelf aan de slag. Het boekje met voorbeelden en inspiratie over Ambtelijk Vakmanschap.
Als ambtenaar werken we voor mens en maatschappij. Maar wat betekent dat voor ons in het dagelijks werk? Hoe willen we samen werken aan een beter Nederland? Waar kunnen we op terugvallen en wat geeft ons legitimatie voor onze werkwijze? Precies daarvoor is de gids Ambtelijk Vakmanschap.
In dit kompas voor ambtenaren ontdek jij hoe je wie jij bent als mens en jouw ambt wel succesvol bij elkaar kunt brengen. Op een praktische manier waardoor jij ook in de meest stuurloze gemeentelijke organisatie stevig koers kunt blijven houden als ambtenaar. Hoe? Authentiek, vakbekwaam, zelfverzekerd en met terechte trots op jouw ambt. Ben je klaar om op een reis vol ontdekkingen te gaan?
Zoek je praktische handvatten in het werken aan jouw opgave? Het DOEboek Opgavegericht Samenwerken helpt je op weg met inzichten, praktijkvoorbeelden, werkvormen en reflectievragen die je direct kunt toepassen. Geen boek dat je van begin tot eind leest, maar een gereedschapskist waar je steeds uithaalt wat past bij jouw opgave of team. Ideaal om samen te starten, te reflecteren en nieuwe beweging te creëren. Het DOEboek is zowel digitaal als papieren uitgave beschikbaar.
Werk je aan vraagstukken die van iedereen én van niemand zijn? In De logica van de lappendeken – winnaar van het Ooa–Sioo Boek van het Jaar 2026 – laat Hans Vermaak zien hoe je beweging kunt creëren zonder te vervallen in grote masterplannen of eindeloos overleg. Met een netwerkperspectief, de verbindingscyclus en praktische handvatten biedt het boek houvast voor iedereen die werkt aan complexe maatschappelijke opgaven en samenwerking over organisatiegrenzen heen.
Dit boek vertrekt vanuit verhalen van ambtenaren. Welke ideeën geven hun vleugels? Hoe raken zij in de knoop? En hoe kom je daaruit? In zesentwintig brieven aan fictieve ambtenaren reflecteert auteur Caroline Wiedenhof op deze verhalen, waarbij ze ook haar eigen ambtelijke ervaringen laat meespreken. Caroline is raadgever, dialoogbegeleider, schrijver, dichter en heeft jarenlange ervaring binnen verschillende departementen. Dit boek met gedichten, beelden en verhalen biedt een unieke inkijk in de lerende, steeds veranderende overheid. Het is gemaakt voor iedereen die werkt met verhalen aan maatschappelijke thema’s.
Het boek is te koop bij ISVW maar tijdelijk gratis te bestellen voor de zomerkoffer Via een e-mail aan dialoogenethiek@rijksoverheid.nl kun je jouw exemplaar bestellen.
Dit boek gaat in op de theorie én de praktijk achter het bedrijven van ethiek via verhalen. Wat kan het werken met verhalen ons brengen? En welke valkuilen heeft het? Hoe speelt bijvoorbeeld macht een rol in welke verhalen we belangrijk vinden? En taal? En welke vaardigheden kun je ontwikkelen om beter te kunnen werken met verhalen? Auteur Winnie Hänschen vertaalt filosofische theorieën naar onze eigen leefwereld om antwoord te geven op dit soort vragen. Oefenen kan ook! In het boek zitten 14 werkvormen waarmee je zelf aan de slag kunt, samen of alleen.
Een fysiek exemplaar bestel je via dialoogenethiek@rijksoverheid.nl of Lees de digitale versie .
Binnen de rijksdienst moeten we steeds blijven onderzoeken of we het goed doen. Zijn we goede vakmensen en zijn we de publieke organisatie zoals de democratische rechtsstaat dat bedoeld heeft? Waar schuurt het?
Misschien loop je rond met een vraag of ongemak hierover. Wil je stilstaan bij moeilijke keuzes. Actief op zoek gaan naar wat mensen nodig hebben. Diepgang zoeken als dossiers complex zijn.
Wil jij zo'n wezenlijke kwestie in een gesprek aan de orde stellen?
In dit boek laten de auteurs zien hoe we technologie in de samenleving kunnen begeleiden. En omgekeerd, hoe we de samenleving kunnen begeleiden bij het gebruik van nieuwe technologie. Ze schetsen de filosofische achtergrond van deze ‘begeleidingsethiek’ en presenteren een participatieve aanpak die technologische en sociale innovatie verbindt.
Maatschappelijke opgaven vragen om nieuwe vormen van samenwerking. Daarom ontstaan op steeds meer plekken in Nederland tussenruimtes: plekken waar mensen uit verschillende organisaties, sectoren en vakgebieden samenwerken aan maatschappelijke vraagstukken. In dit boekje vind je een aantal tussenruimtes in Nederland én een oproep om nieuwe tussenruimtes aan te melden.
Essays
Dit onderzoek richt zich op hoe overheden vroegtijdige signalen beter kunnen en herkennen en gebruiken. Het is cruciaal om niet direct in de oplossingsmodus te schieten, maar signalen juist bewust te bevragen, reconstrueren en breed te contextualiseren.
Een essay in opdracht van BO-KIEM – Macro-economische en Strategische Advisering (minBZK). In dit essay Ambtelijk Vakmanschap 2035 wordt verkend hoe ambtelijk vakmanschap er over 10 jaar kan of scherper: zou moeten uitzien. Hierbij is inspiratie gezocht bij best practices uit contexten waarin men aantoonbaar vooroploopt in het doorleven en operationaliseren van scenario’s, of juist meer ervaring heeft met crises en disrupties die zich hier ook voor zouden kunnen doen.
Gaandeweg worden praktische inzichten en handelingsperspectieven geformuleerd. Daarbij is steeds oog voor differentiatie tussen vier vaak onderscheiden typen ambtenaren: de beleidsambtenaar, de jurist, de uitvoerder en de communicatieprofessional.
Magazine
In dit magazine lees je de verhalen van ervaringsdeskundigen, bestuurders, ambtenaren en onderzoekers over erkenning en herstel. Ook de Nationale Ombudsman en een theatermaker die het programma met een speciale voorstelling zal ondersteunen delen hun perspectief op het thema.
Rapport
De manier waarop we werken past niet altijd bij wat maatschappelijke opgaven vragen. In het rapport Werken aan transformatie onderzoeken het Planbureau voor de Leefomgeving en de Vrije Universiteit Amsterdam waar het in de praktijk van de Rijksoverheid schuurt. Aan de hand van herkenbare spanningen en concrete inzichten biedt het rapport handvatten voor iedereen die werkt aan transformatie, samenwerking en maatschappelijke opgaven.