De netwerkacademie Grenzeloos Samenwerken is een rijksbreed online platform en biedt leeractiviteiten en andere interventies aan voor het eigen vakmanschap van de ambtenaar. Wat heb je nodig om waardengedreven en (waar nodig) opgavegericht samen te kunnen werken? De leeractiviteiten kunnen persoonlijk zijn, maar gaan vooral over het teamleren en het samen microleren in de praktijk: de doorvertaling van competenties en kennis in je werk.
Ambtelijke vermogens
Om hiertoe in staat te zijn vraagt niet alleen leerinterventies maar ook dat er gekeken wordt naar het geheel van: benutten van talenten, leidinggevenden die het goede voorbeeld geven en die sturen op de opgave, draagvlak vanuit politiek en samenleving en de juiste organisatorische randvoorwaarden om de opgave met elkaar te realiseren. Ofwel van ambtelijk vakmanschap naar ambtelijk vermogen. Hierbij werken we vanuit een raamwerk van vijf vermogens voor het waardengedreven werken aan de opgaven van vandaag en morgen:
Reflecteren gaat om even achterom te kijken om te zien wat er is gebeurd, wat je hebt ervaren of gehoord. We zijn vaak verleerd stil te zijn en met aandacht te luisteren, kijken en voelen. We zijn gewend aan praten en argumenteren. Het reflecteren vermogen is belangrijk bij de overheid om niet in een groef of tunnelvisie terecht te komen.
Dit is het vermogen om een vraagstuk vanuit verschillende perspectieven te beschouwen en al zoekende, verschillende bevindingen en inzichten met elkaar te identificeren. Het helpt om niet simpelweg richtlijnen toe te passen, maar in staat te zijn om meerdere perspectieven naast elkaar te hanteren en in elk moment de best mogelijke keuze te maken. Op welke manier verkennen we wat rechtvaardig is?
Het ethisch vermogen betekent het gezamenlijk kunnen reflecteren op de verschillende belangen, perspectieven en onderliggende waarden die spelen bij een vraagstuk. En ook wie de stakeholders zijn en vanuit welke perspectieven, normen en waarden zij handelen. Dit met als doel tot moreel afgewogen handelingsperspectieven te komen. Dit vraagt een klimaat van veiligheid, openheid en respect om tot een open dialoog te komen.
Dit is het vermogen om samen te werken aan een resultaat vanuit de optimale benutting van kwaliteiten, rollen en posities. Bij samenwerkend vermogen is er sprake van het verbinden van mensen, beleid en middelen, vaardigheden en kennis. Het gaat dus veel verder dan afstemming. De mensen, systemen en processen in de ambtelijke organisaties, moeten in staat zijn om het resultaat in de gezamenlijke opgave centraal te houden en tegelijkertijd te reflecteren op het samenwerkingsproces.
Het vermogen iets nieuws te creëren. Hierbij is er sprake van (fysieke) realisatie, eigenaarschap, speelsheid, vastpakken, inspiratie, kunstzinnigheid, oorspronkelijkheid en creatieve spanning. De kern is dat er nog geen kant-en-klaar antwoord of product tot onze beschikking is en dat we moeten leren van het verleden (welke patronen herkennen we?) met de blik op de toekomst. Het is een cruciaal vermogen om tot oplossingen te komen voor vraagstukken die we nog amper kunnen overzien.
Netwerkacademie als opleidingshuis
De Netwerkacademie onderhoudt contacten met andere academies binnen de ministeries en draagt bij aan een toekomstig centraal opleidingshuis voor alle ministeries. De Gids Ambtelijk Vakmanschap is de basis en bestaat uit principes en waarden die de ambitie vormen voor de werkwijze binnen de rijksoverheid. De gids biedt handelingsperspectief en laat het gedrag zien dat helpt bij het maken van afwegingen in het werk.
Om de waarden uit de gids tot uiting te laten komen in je werk, vraagt het om hierover na te denken, deze vorm te geven en te ontwikkelen. De netwerkacademie ondersteunt hierbij en helpt om vaardigheden, competenties en talenten te ontwikkelen of verder te brengen en kijkt daarbij ook naar de context en de condities om waarden in gedrag tot uiting te laten komen.
Leerinterventies
Met een netwerkgroep van Rijkscollega’s wordt continu gewerkt aan de ontwikkeling van de vijf vermogens. Op basis van de vermogens is een overzicht gemaakt van bestaande leerinterventies die hierbij aansluiten. Deze zijn via het LOC ontsloten, waar je je ook kunt inschrijven. Daarnaast zijn er interventies waar je gebruik van kunt maken die:
- door het rijksbrede programma Grenzeloos Samenwerken op het gebied van Ambtelijk Vakmanschap en Opgavegericht Samenwerken
- of door andere organisatieonderdelen van de Rijksoverheid.
Deze vind je onder Aan de slag! in de netwerkacademie.
Daarnaast zijn er internationale ontwikkelingen die inspiratie bieden, zoals de Inner Development Goals.
De netwerkacademie
Werken aan ambtelijk vakmanschap en opgavegericht samenwerken.