Maatschappelijke opgaven brengen vaak verschillende zorgen, belangen, waarden en verwachtingen samen. Wat voor de ene speler een noodzakelijke stap is, kan voor een ander grote nadelen of onzekerheid betekenen. Zulke verschillen zijn niet alleen lastig. Ze kunnen zichtbaar maken wat er voor spelers rond de opgave op het spel staat.
Over Dilemmalogica
Dilemmalogica helpt om niet direct vanuit een eigen oplossing te handelen of te communiceren, maar eerst te onderzoeken wat verschillende spelers rondom het probleem bezighoudt. De methode is ontwikkeld binnen de communicatiediscipline van de Rijksoverheid en bestaat uit drie stappen:
1. Erken de zorgen: onderzoek wie betrokken zijn, wat hen bezighoudt en welke verlangens, waarden en ervaringen onder zichtbare standpunten liggen.
2. Orden de zienswijzen: breng in beeld wat spelers scheidt en bindt en welke spanning, ruimte of mogelijke scenario’s zichtbaar worden.
3. Bied perspectief: onderzoek vanuit gedeelde vragen en inzichten wat er wél mogelijk is en wie daaraan iets kan bijdragen.
Voor het werken vanuit een speelveld is vooral belangrijk dat je jouw eigen oplossing tijdelijk kunt opschorten. De zorgen, belangen en ervaringen van andere spelers erkennen, betekent niet dat je het met hen eens bent. De verschillen hoeven niet te verdwijnen. Juist verschillen kunnen zichtbaar maken wat voor spelers op het spel staat en wat je mogelijk nog niet over de opgave ziet.
Wees ook eerlijk over wat nog openligt, wat al besloten is en welke wettelijke, financiële of andere grenzen bestaan. Zo voorkom je dat spelers ruimte ervaren die er in werkelijkheid niet is.
Lees verder en ga aan de slag
Lees op CommunicatieRijk wat Dilemmalogica is en bekijk hier de toelichting op de drie stappen en bijbehorende hulpmiddelen.
Wil je de methode toepassen? Gebruik dan de handreiking. Leg het probleem op tafel – Aan de slag met dilemmalogica.