Wat als het lukt?

Voor wie?

Voor teams die samenwerken aan een maatschappelijke opgave of daarmee gaan starten. Bijvoorbeeld opgaveteams, programmateams of samenwerkingen tussen verschillende organisaties die samen willen verkennen hoe zij naar de opgave kijken en wat ze samen op kunnen pakken.

Wanneer werkt dit goed?

• Bij de start van een team dat samenwerkt aan een maatschappelijke opgave om samen een beeld van de opgave te vormen.
• Als je als team al wat verder onderweg bent en wilt onderzoeken of herijken welke beelden en verwachtingen jullie hebben van de opgave en wilt verkennen waar overeenkomsten en verschillen zitten.

Wat levert het op?

• Meer zicht op hoe iedereen naar de opgave kijkt.
• Inzicht in overeenkomsten en verschillen ten opzichte van de opgave binnen de groep.
• Gesprekken over wat iedereen belangrijk vindt in de opgave.
• Eerste gezamenlijke beelden van waar de opgave over gaat en waar de groep samen naartoe wil werken.
• Input voor het gezamenlijk formuleren van de opgave.
• Eén of meerdere uitgewerkte krantenartikelen met tekst, koppen en beelden.

Groepsgrootte

Minimaal 3 deelnemers, geen maximumaantal deelnemers.

Werk bij grotere groepen in subgroepen die ieder een eigen krantenartikel maken.

Tijd

45-60 minuten, afhankelijk van de groepsgrootte en hoeveel tijd je neemt voor de nabespreking.

Benodigdheden

• Het format ‘Krantenartikel van de toekomst’ of flip-overvellen.
• Pennen en stiften.
• Tape om de krantenartikelen op te hangen.

Ruimte

Een ruimte waarin je in kleine groepen met elkaar in gesprek kunt gaan. Het helpt als groepen voldoende uit elkaar kunnen zitten of staan.

Voorbereiding

Print vooraf de formats uit of teken het format op een flip-overvel (plek voor een titel en plek voor een plaatje). Leg stiften en andere materialen klaar op tafel.

Begeleiding

Je kunt deze werkvorm doen zonder begeleider. Een begeleider helpt wel om verdiepende vragen te stellen over de uitkomsten. Eén begeleider is voldoende. Het helpt als deze persoon deelnemers stimuleert om vooruit te denken, verschillen in beelden zichtbaar maakt en helpt om samen betekenis te geven aan wat opvalt in de krantenartikelen.

Stappen

Stap 1 Bespreek het doel van de werkvorm (3 minuten)
Bespreek met elkaar waarom jullie deze oefening doen. Bij maatschappelijke opgaven hebben mensen vaak verschillende beelden van wat de opgave precies is en waar ze samen naartoe willen werken. Door samen vooruit te kijken, maak je die beelden zichtbaar. Geef bij de start aan dat het gaat om waar jullie samen naartoe willen werken

Stap 2 Kies een toekomstbeeld (3 minuten)

Stel je voor dat het een paar jaar later is en dat er een krantenartikel verschijnt over jullie opgave. Wat als alles wat jullie wilden bereiken is gelukt? Hoe ziet de wereld eruit? Wat merken inwoners, samenwerkingspartners of andere betrokkenen daarvan?

Stap 3 Maak het krantenartikel (20-25 minuten)
Werk in kleine groepen van 3 tot 5 personen en maak samen een krantenartikel. Gebruik je het format ‘Krantenartikel van de toekomst’ of het flip-overvel dat voorbereid is.

Vul samen in:

• Wat is de publicatiedatum van het krantenartikel?
• Wat is de titel?
• Wat staat er in het artikel? Denk ook aan uitspraken van mensen.
• Welke foto of afbeelding hoort erbij? Hoe ziet het eruit als het gelukt is?

Hulpvragen:

• Wat is er veranderd?
• Wat merken mensen daarvan?
• Waarom is dit nieuws?
• Waarom kiezen jullie voor dit jaartal?

Schrijf en teken jullie antwoorden op de vragen op het format.

Stap 4 Bespreek de opbrengst (10 minuten)

Bekijk samen de verschillende krantenartikelen en laat elke groep een korte toelichting geven. Bespreek daarna met elkaar:

• Welke beelden van de opgave zien jullie terug?
• Waar zitten overeenkomsten?
• Waar verschillen jullie van elkaar?
• Wat vinden jullie blijkbaar belangrijk?
• Welke elementen voelen richtinggevend voor de opgave?
• Wat betekent dit voor het gezamenlijk formuleren van de opgave?

Variatie

Anders verbeelden

In plaats van een krantenartikel kun je ook een ander beeld gebruiken dat meer aansluit bij de opgave waar jullie aan werken. Denk bijvoorbeeld aan:

• Stripverhaal
  Een stripwerkblad met drie vakken om een dag in de toekomst te verbeelden en hoe die er dan uitziet voor degenen om wie het gaan in de opgave, degenen in de uitvoering en voor jou als ambtenaar. Download een voorbeeld hiervan onderaan deze pagina.
   
• Journaal van de toekomst
  Een video waarin een nieuwslezer een paar jaar later verslag doet van jullie opgave, met reacties van betrokkenen. Deze variant helpt om meer vanuit gevoel, ervaring en perspectief van anderen te denken. Deze variant helpt groepen die energie krijgen van spelen, presenteren en interactie.
   
• Een museumtentoonstelling
  Stel je voor dat er in de toekomst een tentoonstelling wordt gemaakt over deze maatschappelijke opgave. Wat is daar te zien? Welke objecten, beelden of verhalen hangen in het museum?

Deze variant helpt om concreter en meer visueel na te denken over maatschappelijke verandering.

Wat als het niet is gelukt?

In plaats van het positieve toekomstbeeld kun je ook kijken naar het antwoord op de vraag ‘Wat is het worstcasescenario dat kan gebeuren voor deze opgave?’.  Een krantenartikel maken over wat hebben jullie hebben gedaan of nagelaten waardoor de situatie zo is geworden. Met vervolgstap: wat kunnen we nu doen of nalaten om dat om te draaien?

Tijdlijnvariant

In plaats van met één moment in de toekomst kun je ook werken met meerdere momenten in de tijd. Bijvoorbeeld 1 jaar later, 5 jaar later en 15 jaar later. Hoe veranderen beelden op korte of lange termijn?

Materialen en formats

Werkblad Krantenartikel

Een werkblad voor het maken van een krantenpagina met kop, tekst en beeld. Gebruik het format om deelnemers te helpen hun toekomstbeeld concreet en visueel uit te werken.
Download het format hier.

Werkblad Strip

Werkblad voor het maken van een stripverhaal. Gebruik het format om deelnemers te helpen hun toekomstbeeld concreet en visueel uit te werken vanuit drie verschillende perspectieven.Download het format hier.